Opowieść o Dudach z Komorowic Krakowskich

Zapraszam do lektury składającego się z trzech części artykułu o moich przodkach i krewnych z rodu Dudów.

Artykuły dostępne są na mojej stronie:

Część I

Część II

Część III

Pracownia Genealogiczna Radices

Szanowni Państwo,
informuję, że dnia 2 marca rozpoczęła działalność moja Pracownia Genealogiczna Radices (z łac. korzenie). 

Pracownia Genealogiczna Radices oferuje kompleksowe poszukiwania genealogiczne w oparciu o różne źródła (ksiegi metrykalne i akta stanu cywilnego, spisy mieszkańców i podatkowe, akta pracownicze, informacje prasowe, publikacje regionalne i inne). Efekty przeprowadzonej kwerendy klient otrzymuje w formie komputerowego wykresu (w zależności od rodzaju zlecenia może to być drzewo genealogiczne, wywód przodków, tablica potomków lub inne formy) wraz z plikiem GEDCOM, zdjęciami/skanami uzyskanych materiałów, wskazaniem źródeł informacji oraz raportem z poszukiwań.

Ponieważ każde zlecenie jest inne, pierwszym etapem współpracy jest wymiana informacji. Następnie ustalam możliwość dotarcia do dokumentów oraz przedstawiam wycenę usługi. W przypadku zgody klienta podpisujemy umowę, klient wpłaca zaliczkę, a ja niezwłocznie przystępuję do poszukiwań. Poszukiwania dzieli się zazwyczaj na kilka etapów. Po każdym z nich klient może odmówić dalszej współpracy płacąc tylko za rzeczywiście uzyskane wyniki pracy. 

Współpracuję z artystą mogącym wykonać piękne drzewo genealogiczne w oparciu o zebrane dane.

Mogę także pomoc odnaleźć żyjących krewnych, nagrobki zmarłych, a także oprowadzić Państwa po miejscach związanych z Waszymi przodkami. 

Zachęcam do polubienie profilu firmy na facebooku (facebookradices) oraz odwiedzania strony radices.pl Zapraszam do korzystania z moich usług. Kontakt możliwy jest przez fb, pod numerem telefonu 533-311-818, a także - po wcześniejszym umówieniu - w biurze stacjonarnym przy ulicy Emilii Plater 18a w Bielsku-Białej.

Paweł Korzondkowski

Grób 4xpra-dziadków

Niedawno odnaleziony grób prapraprapradziadka Jana Janowicza i praprapraprababci Teofili Janowicz z domu Stankiewicz!

Grób znajduje się na cmentarzu w Krynkach, gdzie spoczywa sporo moich przodków, ale akurat o tym grobie nikt ze znanych mi krewnych raczej nie wiedział.

Jak go odnalazłem? W sieci od niedawna funkcjonuje - trochę kontrowersyjny - portal pod nazwą billiongraves. Są na nim zamieszczane zdjęcia grobów z cmentarzy całego świata. Można korzystać z wyszukiwarki i znajdować konkretne groby na konkretnych cmentarzach (czasem dane wpisane są błędnie). Chciałem kontrolnie (nie licząc na powodzenie) zobaczyć czy znajdę jakiś istniejący jeszcze grób kogoś z bardziej odległych przodków z gałęzi mojego dziadka. No i znalazłem... 

Teraz trzeba będzie się tym grobem zainteresować i otoczyć go opieką; ma już na pewno ponad 100 lat... Pochowani tu przodkowie byli rodzicami urodzonej około 1843 roku prapraprababci Antoniny, która w 1861 roku wstąpiła w związek małżeński z praprapradziadkiem Aleksandrem Kurzątkowskim. Pochowana także w tym grobie Marianna to najpewniej córka Jana i Teofilii lub ich synowa.

Nieznane losy Bronisława Górki

Mój pradziadek Bronisław Górka jest dla mnie (jeszcze) postacią bardzo słabo znaną. Jak dotąd widziałem tylko jedno jego zdjęcie. Poza - nieco hipotetyczną - datą jego urodzenia i śmierci oraz imionami i nazwiskami jego rodziców nie wiem o nim prawie nic. 

Bronisław to ojciec mojego śp. dziadka Leona Górki (1939-2012). Niestety, ponieważ rodzice dziadka oraz jego brat zginęli pod koniec II wojny światowej w Spytkowicach, a dziadkiem zajęła się jego rodzina ze strony mamy, nie mamy żadnych konkretnych informacji o rodzinie ojca dziadka.
Nie wiemy nawet, gdzie Bronisław, jego żona Aniela oraz młodszy syn są pochowani - prawdopodobnie w polach niedaleko miejsca gdzie zginęli. Odnalezienie miejsca pochówku najbliższych dziadka to mój cel na najbliższe miesiące i (może) lata.  

Górkowie. od lewej: Aniela (z domu Merek), Leon, Bronisław i (na rękach) Wilhelm (lub Bronisław)

Jeszcze niedawno mogłem powiedzieć, że wszystko co wiem o pradziadku Bronisławie to informacje, które pochodzą z trzech źródeł:

1. metryki chrztu mojego dziadka Leona, którą oglądałem kilka lat temu. Spisałem sobie wtedy, że Bronisław Karol Górka urodził się 26 lipca 1912 roku. Był synem Karola Górki i Walerii z domu Woźniak. Metrykę chrztu posiadał kuzyn mojego dziadka (syn ciotki dziadka, która zajmowała się jego wychowaniem po śmierci rodziców). Ponieważ nie zrobiłem sobie zdjęcia metryki nie wiem w jakiej parafii była wystawiona. Niestety kuzyn dziadka nie może tej metryki nigdzie odnaleźć. 

Z innych dokumentów i relacji wynika, że mój dziadek Leon urodził się w Krakowie. Sam zawsze twierdził, że na Kazimierzu. Niestety, pomimo wielu telefonów i maili do krakowskich parafii miejsca chrztu dziadka nie udało mi się nadal odnaleźć. Pewnym światełkiem w tunelu jest parafia ślubu dziadka i babci (parafia św. Mikołaja w Bielsku-Białej), gdzie dziadek musiał dostarczyć metrykę. Uzyskałem już zgodę na wejście do archiwum parafialnego, ale czekam na telefon od Pani, która ma się ze mną udać na poszukiwania. 

2. informacji od kuzyna dziadka, którego matka zajmowała się dziadkiem po śmierci rodziców. Ten kuzyn twierdzi m.in., że ojciec dziadka był zawodowym wojskowym. Jest to możliwe, gdyż w Wadowicach był Garnizon Wojskowy gdzie stacjonował 12 pułk piechoty. Co ciekawe część tego pułku stacjonowała (nie wiem przez jaki czas) w Krakowie. Pewnie dlatego mój dziadek Leon urodził się tam, a nie w Wadowicach z okolicy których była mama dziadka.

3. bazy danych o osobach represjonowanych w czasie II wojny Światowej na stronie http://straty.pl/pl/

Z informacji na tej stronie wynika, że Bronisław urodził się 26 czerwca 1912 roku w Woli Duchackiej (obecnie część Krakowa). Że był żołnierzem 12 pułku piechoty i jeńcem wojennym osadzonym w Stalaga XIII-A, o numerze jeńca 22579, dnia 25.05.1940 został zwolniony do Urzędu Pracy w Saaz. Źródłem tych informacji jest Polski Czerwony Krzyż.

Choć miesiąc urodzenia jest tu inny niż był podany w metryce chrztu dziadka, to wszystko inne zdaje się pasować. Bronisław Górka znaleziony w tej wyszukiwarce to na 90% mój pradziadek. 

Aby zdobyć więcej informacji o Bronisławie napisałem w czerwcu do Krajowego Biura Informacji i Poszukiwań Polskiego Czerwonego Krzyża. Nadal czekam na odpowiedź. Dziś rozmawiałem z Panią z PCK i powiedziała mi, że mają pół roku na zajęcie się sprawą. Mam tam dzwonić ponownie końcem listopada.

Tymczasem próbując szukać informacji o Bronisławie w internecie znalazłem (na ciekawym i godnym polecenia portalu szukajwarchiwach.pl), po wpisaniu numeru, który Bronisław otrzymał jako jeniec wojenny, zbiór dość ciekawych dokumentów w których pojawia się także Bronisław.

Konkretnie jest to książka z tygodniowymi meldunkami dla placówki informacyjnej Wehrmachtu Strat Osobowych i Jeńców Wojennych za okres od 10 grudnia 1939 r. do 4 lutego 1940 i od 15 do 21 lipca 1940 roku. Meldunki dotyczą szpitala dla jeńców wojennych obozu dla oficerów w Norymberdze - Langwasser (Stalag XIII A). 

Tygodniowe meldunki - osoby przyjęte do szpitala dla jeńców wojennych w okresie od 8 do 11 stycznia 1940 roku.

Kolejna strona, Bronisław Górka widoczny na samym dole (nr 271)

Tygodniowe meldunki - wyjścia ze szpitala od 8 do 15 stycznia 1940 roku.

Kolejna strona. 4 osoba od góry to Bronisław Górka.

Z lektury dokumentów wynika, że Bronisław Górka był polskim żołnierzem z 12 pułku piechoty - jeńcem wojennym. Jako jeniec otrzymał numer 22579. Urodził się 26 sierpnia (znowu inny miesiąc!) 1912 roku w Woli Duchackiej. 11 stycznia 1940 roku trafił do szpitala dla jeńców wojennych z powodu stłuczenia żebra. Trafił tu z Stalagu XIII A z komanda pracy nr 201. Wyszedł ze szpitala 15 stycznia 1940 roku. Został uznany za zdolnego do pracy i trafił do Stalagu XIII A.

Jak już wspominałem, z informacji na stronie straty.pl wiem, że 25 maja 1940 roku trafił do urzędu pracy w Saaz (obecnie miasto Žatec na terenie Czech).

Jak dokładnie potoczyły się jego dalsze losy - nie wiem. W każdym razie pod koniec wojny był już w Polsce i mieszkał wraz z rodziną w Spytkowicach. Tu też w dzień wyzwolenia obozu w Oświęcimiu (27 stycznia 1945 roku), w czasie ostrych walk Niemców z Rosjanami, podczas nalotu bombowego zginął wraz z żoną i młodszym synem. Leon, mój dziadek, przeżył bo w momencie bombardowania był trochę dalej. Podobno szedł po jakąś poduszkę. Bronisław i jego syn zginęli na miejscu. Prababcia Aniela pomogła jeszcze mojemu dziadkowi się stamtąd wydostać i poleciła udać się do jakieś konkretnej osoby (nie wiem kogo). Sama zmarła trochę później gdy już podobno wieźli ją do lekarza. 

Ten fragment dziejów moich przodków cały czas czeka na odkrycie. Gdy tylko dowiem się czegoś nowego napiszę o tym tutaj.

(Uzupełnienie z dnia 24 października 2019 r.)

Nareszcie udało mi się dotrzeć do protokołu ślubu Cecylii i Leona (syna Bronisława) Górków. Przy protokole był zaświadczenie - wyciąg z księgi ochrzczonych odnośnie chrztu Leona Górki. Wynika z niego, że Leon był ochrzczony na Woli Duchackiej. To by niejako potwierdzało, że Bronisław z dokumentów omówionych powyżej jest moim pradziadkiem.

Nowe dokumenty dotyczące Dudów

Próbując ustalić losy naszych przodków nierzadko popełniamy pewien zasadniczy błąd - udajemy się do urzędów i archiwów oraz parafii nie sprawdziwszy wcześniej czy dokumenty ich dotyczące nie znajdują się w rękach rodziny. Bywa i tak, że krewni twierdzą, iż nie mają żadnych „papierów”, po czym za jakiś dłuższy lub krótszy czas informują nas, że jednak coś znaleźli. Podobnie było i w moim przypadku. 

Dzięki temu, że wyrobiłem już sobie niekwestionowaną pozycję rodzinnego genealoga otrzymałem niedawno kilka ciekawych dokumentów, które rzucają nowe światło na losy mojego pradziadka Andrzeja Dudy (1900-1976) oraz prababci Marii z domu Kukuła (1906-1986).

Pierwszym dokumentem, który chciałbym zaprezentować jest dwujęzyczne (polsko-niemieckie) „zgłoszenie celem policyjnego stwierdzenia ludności”wypełnione przez pradziadka i prababcię w okolicach 1940 roku (na co wskazuje m.in. liczba dzieci).

(Andrzej Duda - zgłoszenie celem policyjnego stwierdzenia ludności) 

(Marianna/Maria Duda - zgłoszenie celem policyjnego stwierdzenia ludności)

(rewers zgłoszenia)

Na jednym z blogów przeczytałem, iż celem okupanta, który wymagał od ludności składania tego oświadczenia było: dostarczenie danych o aktualnych stosunkach narodowościowych na tzw. ziemiach wcielonych, co miało stanowić punkt wyjścia dla oszacowania liczby ludności nadającej się do zniemczenia. (źródło: zgłoszenie ).

Moi przodkowie najwyraźniej się do zniemczenia nie nadawali, gdyż jako swą narodowość podali polską; podobnie z językiem używanym w domu, którym był oczywiście polski. Z oświadczenia dowiadujemy się ponadto o numerze domu w którym na terenie Komorowic w tamtym momencie mieszkali (341), o tym, że na nowym obszarze Rzeszy mieszkają od urodzenia, są wyznania rzymskokatolickiego, mają trójkę dzieci, a z zawodu są robotnikami. Nie posiadają kamienicy, gruntu, ani żadnych interesów. Ważną dla mnie informacją jest wzmianka o braku służby w Wojsku Polskim. Dotąd nie byłem pewien czy aby pradziadek nie został do wojska powołany. Cieszę się też z możliwości ujrzenia podpisu pradziadków oraz ich odcisków palca. Ma to dla mnie sporą wartość sentymentalną, gdyż pradziadków nie mogłem poznać.

Kolejne dokumenty/papiery to wyciąg z księgi ochrzczonych pobrany przez prababcię 29 kwietnia 1926 roku, wyciąg familijny wystawiony w komorowickiej parafii 23 sierpnia 1945 roku na którym jest pełna informacja o rodzinie pradziadka (jest on wpisany jako jej głowa co bardzo mi się podoba; dziś chyba takich wyciągów się już nie wystawia), klepsydra prababci, odpis skrócony aktu zgonu pradziadka (nie załączam) oraz luźna kartka z informacjami dotyczącymi rodziców pradziadka (dzięki niej dowiedziałem się sporo nowych rzeczy: dat urodzin rodziców pradziadka, ślubu oraz zgonu ojca pradziadka). Data zgonu praprababci zgadza się z informacjami, które uzyskałem w czasie wizyty w parafii w Komorowicach, a więc inne daty też powinny być poprawne. Pomimo tego muszę jednak dotrzeć do źródeł, aby kontynuować moje badania.

(Marianna Kukuła - wyciąg z  księgi urodzonych)

(Wyciąg familijny rodziny Andrzeja Dudy)

(Klepsydra śp. Marii Dudy)

 (Kartka z informacjami dotyczącymi rodziców pradziadka)