Wizyta w Komorowicach

Ponad dwa miesiące temu udałem się do kancelarii parafialnej parafii św. Jana Chrzciciela w Bielsku-Białej Komorowicach z prośbą o odszukanie metryki ślubu moich prapradziadków - Józefa Dudy i Ewy z domu Kuś. Poza tym, że znałem ich imiona i nazwiska oraz wiedziałem, że ich najstarsza córka urodziła się w 1890 roku, a dwaj pozostali synowie odpowiednio w 1898 i 1900 roku nie wiedziałem o nich praktycznie nic więcej. Z wcześniejszych badań i wywiadów wyszło, że ich syn, a mój pradziadek urodził się i był ochrzczony w komorowickiej parafii (sam zawsze wspominał, że był z Czechowic), a także, że Ewa Kuś była podobno z Chrzanowa. Przyjąłem za prawie pewne, że rodzice pradziadka brali ślub w Komorowicach i że musiało to być około roku 1889/1890. Wyposażony w metryki potwierdzające moje pochodzenie od tych osób wszedłem do kancelarii i wyraziłem swoją prośbę. Pracownik kancelarii powiedział, że musi porozmawiać z proboszczem i da znać. Czas mijał i nic się nie działo, aż w końcu otrzymałem informację, iż pracownik kancelarii przewertował księgę i nic nie znalazł w związku z czym zaprasza mnie do kancelarii, abym sam sobie poszukał. Udałem się więc do Komorowic i zacząłem wertować księgę patrząc kilka lat do tyłu i trochę w przód. Przeglądnąłem księgę dotyczącą Komorowic Krakowskich oraz Komorowic Śląskich i w żadnej nic nie znalazłem. Była jednak spora niespodzianka. 

(księga małżeństw za lata 1839-1899)

W księdze ślubów z Komorowic Krakowskich w roku 1888 znalazłem ślub Jana Kusia z Marianną Tomiczek. Jan Kuś był synem Józefa i Anny z domu Więcek, wychodziłoby więc, że Jan Kuś był bratem mojej praprababci Ewy Kuś. Nie spodziewałem się takiego „znaleziska”. Wychodziłoby więc, że brat praprababci jako pierwszy z jej rodziny pojawił się w Komorowicach. Pewnie na jego weselu praprababcia poznała się z prapradziadkiem i też tu osiadła. A ślub brała pewnie w swojej parafii.

Z metryki tej wynikało także, że Jan Kuś mieszkał w domu nr 40, miał 23 lata w momencie wstępowania w związek małżeński, był chłopem (rolnikiem),  jego żona Marianna mieszkała w domu nr 15 i miała 20 lat. Zgodę na ślub musiał udzielić jej ojciec, gdyż osoba w tym wieku była uznawana jeszcze za niepełnoletnią. Świadkami ślubu byli Józef Tomala i Mateusz Klimczak. Rodzina panny młodej oraz świadkowie byli inquilinus (jeśli dobrze odczytałem) tzn. komornikami, co oznaczała kiedyś przede wszystkim ubogich chłopów. 

Ciekawe w tym wszystkim jest to, że mój pradziadek Andrzej Duda nigdy nie wspominał, że miał wujka, ciotkę czy kuzynostwo w Komorowicach. Być może małżeństwo to nie miało nigdy dzieci lub też dzieci ich młodo zmarły. Albo po prostu się nie znali (co w sumie mało prawdopodobne).

(akt ślubu Jana Kusia z Marianną Tomiczek)

Pracownik kancelarii był na tyle miły, że pozwolił mi jeszcze zajrzeć do innych ksiąg (chrztów i zgonów). Wertując pośpiesznie te księgi (część roczników była zindeksowana, część nie, więc szukania było sporo), znalazłem akt zgonu brata pradziadka - Antoniego Dudy.

 (tom IV księgi zgonów parafii Komorowice, lata 1859-1915)

(akt zgonu Antoniego Dudy)

Do tej pory wiedziałem tylko, że pradziadek miał brata, ale jak się nazywał i kiedy żył nie miałem pojęcia. Ze znalezionego aktu wynika, że Antoni Duda urodził się 6 stycznia 1897 roku, mieszkał w domu nr 35, jego ojciec był wyrobnikiem (pracownikiem najemnym), zmarł 19, a pochowany był 21 kwietnia 1897 roku. Nie wiem na co zmarł. W rubryce jest napisane żóltaw... Niestety w pośpiechu nie zrobiłem dokładnego zdjęcia aktu.  

Przeglądając dalsze lata odnalazłem akt zgonu praprababci Ewy.

(akt zgonu Ewy Dudy)

Ze znalezionego aktu wynika, że praprababcia zmarła 16 czerwca 1913 roku, została pochowana 18 czerwca, mieszkała w domu nr 182. W momencie śmierci była już wdową, miała 44 lata, a przyczyną śmierci były suchoty (prawdopodobnie gruźlica). Świętymi sakramentami praprababcię opatrzył oraz pogrzeb odprawił ksiądz Stefan Zieliński. Co ciekawe jako miejsce urodzenia prababci podano Międzyrzecze... Nie wiadomo czy chodzi o Dolne lub Górne Międzyrzecze w powiecie bielskim (oba należą do jednej parafii), czy też jakieś inne. Stosunkowo blisko jest Międzyrzecze w powiecie bieruńsko-lędzińskim. Trzeba teraz w pierwszej kolejności sprawdzić parafię w „naszym” Międzyrzeczu w poszukiwaniu aktu urodzenia. 

Niestety nie znalazłem aktu zgonu prapradziadka. Wiem teraz, że musiał nastąpić między 1900 a 1913 rokiem. Być może prapradziadek wyjechał gdzieś za pracą lub z innych powodów przebywał poza parafią, zmarł nagle i nie wiadomo gdzie został pochowany. W sumie to nie wiadomo, czy kiedykolwiek odnajdę ten akt...

Komorowice to bardzo stara parafia, istniała już w XV wieku. Metryki są prowadzone od 1640 roku (!). Myślałem że będę mógł prowadzić tu badania cofając się bardzo daleko. Okazuje się jednak, że Dudowie pojawili się tu dopiero około 1890 roku, a wcześniej musieli mieszkać gdzie indziej (prawdopodobne, że w Czechowicach). Badania genealogiczne zawsze są pełne niespodzianek...

(Uzupełnienie z dnia 17 lipca 2019 r.)
Dzięki papierom odnalezionym przez moją babcię wiem już, że prapradziadek urodził się 2 września 1863 roku, a zmarł 30 czerwca 1904 roku. Praprababcia Ewa urodziła się 21 marca 1867 roku. Ślub odbył się 25 listopada 1889 roku. Powyższe daty były napisane na luźnej karteczce, która znajdowała się wśród innych dokumentów. Była tam także napisana data śmierci praprababci, która zgadza się z moją datą, a także napisana miejscowość Międzyrzecze (Kurzwald).  

(Stary kościół w Komorowicach. Na terenie parafii stał do 1949 roku, kiedy przeniesiono go do Woli Justowskiej)

(Nowy kościół w Komorowicach. Jego budowę rozpoczęto w 1921 roku)